.:: به پایگاه اینترنتی جشنواره علامه حلی(ره) خوش آمدید .:: تلفن روابط عمومی: 37255890-025 داخلی 595 .::. ایمیل: helli.info2@gmail.com ::.
منو اصلی
چهارشنبه ٢٠ فروردين ١٣٩٩
اخبار
اوقات شرعی
ساعت
آمار بازدید
 بازدید امروز : 986
 کل بازدید : 2880819
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
اخبار > توصیه‌هایی به نوقلمان جوان برای تولید کتاب و مقاله در جشنواره


نسخه چاپي                     ارسال به دوست

شماره خبر : ٤١١٢٧٦               تاريخ درج خبر : چهارشنبه ٢٥ دی ١٣٩٨                ساعت درج خبر : ١٠:٠٩

 

 

 توصیه‌هایی به نوقلمان جوان برای تولید کتاب و مقاله در جشنواره

 


 یکی از رسالت‌های جشنواره علامه حلی(ره) راهبری، پرورش و حمایت از نوقلمان و نونگاران در تولید آثار فاخر است و در این راه تلاش می‌شود تا از اندیشه و تجربه پیشکسوتان عرصۀ تحقیق و پژوهش بهره‌گیری و آن را توشه راه نوقلمان جوان جشنواره نماید. به همین منظور دبیرخانه جشنواره سراغ یکی از چهره‌های تحقیق و نویسندگی، مؤلف مجموعه کتاب‌های یازده جلدی ره‌پویان پژوهش [شامل: اسرار نویسندگی و کتاب‌نویسی، فنون مقاله‌نویسی، رموز پژوهشگری، بایسته‌های پژوهش گروهی و تحقیقات میدانی، چگونگی برگزاری کرسی‌های آزاد اندیشی و نشست‌های علمی، تدوین پایان‌نامه، رساله و تحقیق پایانی] و فردی که سال‌ها به عنوان مدیر گروه اخلاق و تربیت جشنواره همیاری می‌نماید رفته و ایشان سعی کرده با رویکردی کاربردی در خصوص چگونگی تولید آثار فاخر توسط نو نگاران جشنواره و با هدف تحقق شعار «هر طلبه یک نویسنده» ارائه طریق کند.


 


حجت‌الاسلام والمسلمین «سید حسین اسحاقی» در ارتباط با پاسداشت قلم و کتابت و حمایت و هدایت از طلاب جوان و نوقلمان انگیزه‌مند اصول و قواعد نویسندگی نکات زیر را ره‌توشه راهمان ساخته‌اند که به نوع خود خواندنی و دارای ره‌یافت‌های فراوان است:


قلم معجزه مانای اندیشه‌هاست ؛ در ستایش قلم، همین بس که سوره‌ای از قرآن کریم به این نام است و مطلع آن با سوگندی از پروردگار عالمیان آغاز می‌شود که: ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ؛ قلمِ ناب پاسدارِ صدق و راستی و عدالت است و قلم ناباب اگر در دست نامهذبین و نا اهلان بیافتد، می‌تواند عامل انحطاط و کژروی‌ها باشد. قلم ناب را به گزافه‌ترین قیمت‌ها هم نمی‌توان خرید ؛ در مقابل قلم‌های مسموم گاه به ثمنی بخس هم معامله می‌شود! آری! ما وام‌دار صاحبان قلم‌های پاکیم ؛ هم آنان که هنوز هم می‌نویسند و کسانی که روزگاری نوشته‌اند و میراث مکتوب پیشینیان را برایمان به یادگار نهاده اند.

قلم و کاغذ برای نویسندگان، بُراقی است برای پرواز در سپهر اندیشه و آبی بی‌کران دانش ؛ هیچ‌کس نمی‌تواند از نویسندگان شوق نگاشتن را بگیرد و هیچ قدرتی را یارای مقابله با این شور و اشتیاق و عطش وصف‌ناپذیر آنان نیست. این سخن را اهل قلم خوب می‌دانند حتی اگر قادر به بیانش نباشند. اما یکی از بهترین نویسندگان حال حاضر کشور ما، نویسنده نام‌آشنای ادبیات کودک و نوجوان «هوشنگ مرادی کرمانی» در کتاب تأثربرانگیز شرح زندگانی خود با عنوان «شما که غریبه نیستید» به خوبی توانسته مخاطبانش را با این شوق شورانگیز نوشتن آشنا کند:

«از روز اولی که مرا شبانه‌روزی گذاشته بودند، وقتی می‌نوشتم سبک می‌شدم. صفحه سفید کاغذ بهترین کسی بود که حرف‌هایم را گوش می‌کرد، گوش می‌کرد و گوش می‌کند. صفحه سفید کاغذ مسخره‌ام نمی‌کند. چیزهایی که می‌گویم تو دلش نگه می‌دارد. چیزی به رخم نمی‌کشد. آزارم نمی‌دهد. دلسوزی بیجا نمی‌کند. خجالتم نمی‌دهد. نیش نمی‌زند. پدر، مادر، خواهر و برادر و همه کسم است. مرا به گذشته می‌برد، به آینده می‌برد، به خیال‌هایم می‌برد. به رنج‌ها و شادی‌هایم. بغض می‌کند، لبخند می‌زند. قاه‌‌‌قاه می‌خندد. همه جا می‌برد. دوستش دارم، از چشم‌هایم بیشتر. می‌نشیند جلویم، می‌گوید بنویس. می‌روم پشت کلاس‌ها، بغل درختی می‌نشینم. دفتر خاطرات را باز می‌کنم. دور صفحه گل کشیده‌اند. گل نیلوفر که ساقه و برگ همه آبی است؛ یک رنگ. رنگ آسمان. میان شاخه‌های بلند پیچ در پیچ و پرگل، سفید است و خط دارد. انگار قابی خالی برای نوشتن. دعوتی برای نوشتن. حیفم می‌آید صفحه سفید و خط‌دار را خراب کنم. کلمه‌ها جمله‌ها تو مغزم می‌جوشند. پایین می‌آیند، از گردن و شانه می‌گذرند، به بازویم می‌رسند، به سر انگشت‌ها، به نوک مداد. به یک ماه پیش می‌روم. به زمان حیرانی و سرگردانی در محله و بازار و مدرسه‌هایی که جایی برای من نداشتند. نوک مداد آرام روی خط بالا، بالاترین خط، زیر گل شیپوری نیلوفر، می‌نشیند. می‌نویسم....»

دنیای نگارش عرصه شگفتی‌هاست ؛ عنقاوشانی که آسمان خیال را در می‌نوردند و گوی سبقت را در عالم کتابت از هم می‌ربایند. از سرچشمه ذهنشان هزار چشمه خورشید نشان می‌جوشد و با سرانگشتان هنرمندشان مسطورات اعجازآفرین خلق می‌کنند و دل و جان با شیرین نوشته‌های خود دل و جان مخاطب را مجذوب خویش می‌سازند.

در این میان رویکرد مثبت‌گرایانه به نوقلمان و بوجود آوردن عرصه برای عرض‌اندام و فراهم آوردن زمینه حمایت و هدایت از آنان، به هدف و آرمان متولیان امر وابسته است. جشنواره علامه حلی(ره) یکی از اهداف و رسالت‌های خود را پرورش نویسندگان نوقلم به منظور چرخش نویسندگان و جایگزینی مؤلفان در آینده‌ای نه چندان دور می‌بیند و در این راه به اندازه توش و توان خود سرمایه‌های مادی و معنوی خود را بکار می‌بندد و از قدر و قیمت این اقدام آگاه است و نیک می‌داند که ظرفیت حوزه‌های علمیه در این زمینه فراوان است چرا که یکی از دستاوردهای مهم انقلاب تربیت و پرورش همین نیروهای انسانی و جوانان ارزشی و متعهد است که رهبری فرزانه انقلاب اسلامی چشم امید به آنان بسته است.

سوگمندانه باید گفت در سال‌های اخیر رابطه استاد شاگردی کم‌رنگ و بعضا به محاق رفته و اساتید و نخبگان هم کم‌تر به پروریدن شخصیت علمی و نگارشی و حمایت از آثار این نوقلمان پرداخته‌اند ؛ یا به ندرت است که فرهیختگان این نوورودان به دنیای کتابت را همچون رهبر فرزانه انقلاب، مورد حمایت و تشویق قرار دهند و همین امر نیز باعث افسردگی و بی‌انگیزگی برخی از نویسندگان و مترجمان تازه‌کار شده است. متأسفانه کمتر استادانی هستند که احساس مسئولیت نموده و یافته‌ها عصری و تجارب نگارشی خود را در طبق اخلاص نهند و آنها را تحفه راه نویسندگان آینده‌ساز در عرصه‌های اسلامی ـ انسانی سازند. البته نمی‌توان به کلی این همراهی و همدلی را نادیده گرفت ؛ چه اینکه هنوز هم هستند اساتید یاری‌گر و نام‌آشنا که به زیبایی حاصل تجارب و یافته‌های سالیان نویسندگی خود را نگاره کرده و چراغ راه نوبلدان می‌سازند. از آنجا که دبیرخانه جشنواره علامه حلی(ره) در صدد است در این راه صعب و سخت حامی و هادی نوقلمان باشد برخی از این آموزه‌ها فرادید نهاده تا با بهره‌گیری از این آموزه‌های به ارتقای کمی و کیفی این قبیل آثار مدد نماید و از آنان می‌خواهد با بازخوانی و تأمل جدی در موارد زیر، در نگارش مکتوبات خود به این توصیه‌های ارزنده پای‌بند باشند:

1. هنگام نوشتن، مخاطب و خواننده خود را «یک نفر» فرض کنید؛
2. بر این باور باشید که خواننده شما هوشمند، منتقد، شکاک و دیرباور است؛
3. اطناب و زیاده‏گویی را به کتاب خود راه ندهید و ایجاز را نیز به جایی نرسانید که سر از گنگی و ابهام در آورد؛
4.در بیان نکته مهم و مطلب اساسی خود، عجله نکنید و بدون مقدمه وارد نشوید؛ اما مقدمات نیز به حدّی نباشد که اصل مطلب را تحت‌الشعاع قرار دهد؛
5. ساده و روان بنویسید؛ اما سطحی و سرسری قلم نزنید؛
6. جملات، هر قدر کوتاه‏تر و گزیده‏تر باشند، تأثیرگذارترند؛
7.در تیترسازی و فاصله میان تیترها افراط و تفریط نکنید؛
8. وظیفه نخست نویسنده اطلاع‏رسانی و مخابره‏گری است، نه تزیین و شعبده‏بازی. بنابراین هرگز غنای ادبی را جایگزین فقر علمی نکنید؛
9.تا می‏توانید از کلمات و ترکیب‏های سایر حوزه‏های علمی و قلمروهای مختلف استفاده کنید. خود را محدود به واژه‏ها و ترکیب‏های ویژه‏ای نکنید که فقط در موضوع کتاب شما کاربرد دارند؛
10. با خواننده خود صمیمی و راحت باشید؛ چنان‏که اگر درباره موضوعی اطلاع کافی ندارید، صادقانه بنویسید که در این‌باره حرف مهمی ندارم. نیز می‏توانید خواننده را به منابع مربوط ارجاع دهید؛
11. به‏جدّ از کلیشه‏ها و حرف‏ها و تعابیر کلیشه‏ای و شعارگونه پرهیز کنید؛
12. درباره موضوعی که می‏نویسید، حتماً پیش از دست بردن به قلم، مهم‏ترین آثار را در آن موضوع بخوانید یا دست‏کم از محتوای کلی آنها بی‏خبر نباشید؛
13.بدانید که برای هر مفهومی که به ذهن شما راه پیدا می‏کند، صدها و هزاران تعبیر دیگر وجود دارد و یا شما می‏توانید بسازید و بنویسید؛ پس به اولین لفظ و تعبیری که خود را به ذهن و قلم شما تحمیل می‏کند، بسنده نکنید و تسلیم آن نشوید؛
14. نوشتن، هنر است و مانند دیگر هنرهایی که می‏شناسیم، فرایند پیچیده‏ای دارد. نه آن را آسان بگیرید و نه از آن بهراسید. فقط بدانید که در هنرورزی باید حوصله داشت و آهسته راه پیمود و هماره تجربه اندوخت؛
15. تا می‏توانید خود را نسبت به موضوع مقاله یا کتابی که می‏نویسید، بی‏طرف و گزارشگر نشان دهید. سمت‏گیری‏های تند و بی‏مقدمه، از اعتماد خواننده می‏کاهد؛
16. در تعیین عنوان و فصل‏های کتاب، به تجربه و توانایی‏های خود اکتفا نکنید و حتما با یک یا چند کارشناسِ خوش‏ذوق مشورت کنید؛
17. هنگام نوشتن، بر این گمان باشید که همه کلمات دنیا منتظر ایستاده‏اند تا شما آنها را احضار کنید. بدانید که هیچ مفهوم و معنایی، در عالم الفاظ، همزاد ویژه‏ای ندارد که نتوانیم از آنها بگذریم و واژه‏ای دیگر بیاوریم؛
18. در همه چیز باید معتدل بود؛ حتی در زیبانویسی. اگر اندکی بیش از آنچه می‏بایست، در زیبا کردن قلم تلاش کنید، غلظت ادبیات را در اثر خود بالا برده، به اعتبار علمی آن لطمه می‏زنید؛
19. اصلِ مهم در جمله‏سازی و عبارت‏پردازی، حُسنِ تعبیر و یافتن زاویه‏های غیرتکراری و ابتکاری است؛
20. در استعمال و استخدام کلمات، علاوه بر معنای آنها، به بار منفی و مثبت، و سابقه تاریخی و موسیقی آنها نیز باید توجه کرد؛
21. بر سرمایه واژگانی خود بیفزاید و قلم خود را با کلمات بیشتر و تازه‏تری آشنا کنید؛
22.هیچ عاملی به اندازه مطالعه شعر، قلم را توانمند، پرواژه، آشنا با اسلوب‏های متفاوت بیان، و شیوا نمی‏کند؛
23. به هر طریقی که می‏توانید راهی برای طنز و شوخ‏طبعی به نوشته خود باز کنید؛ البته به مقداری که مقاله یا کتاب را سبک و هزل‏گونه نکند؛
24. در انتخاب کلمات، به اصل تناسب و همخوانیِ لفظی یا معنایی، کمابیش توجه شود؛
25. استفاده از برخی آرایه‏های سنتی مانند سجع و جناس را به حداقل برسانید؛ زیرا نثر معاصر تناسبی با این‏گونه صنایع ندارد؛
26. توجه داشته باشید که زیبانوشتن، غیر از ادبیانه و منشیانه نوشتن است؛
27. هر از گاه لحن نوشته خود را تغییر دهید؛ گاهی معمولی، گاهی عصبانی، گاهی طنزآلود، گاهی غمگین، گاهی شاد و گاهی مهربان و گاهی صریح و گاهی صمیمانه و... بنویسید. در تغییر لحن نوشته، باید از شگردهای سخنوران و خطیبان استفاده کرد؛
28. یکی از موفق‏ترین شگردهای زیباسازی نوشته، استفاده از ترکیب‏هایی است که در ابیات مشهور به کار رفته است؛ مانند جمله زیر: «بسیاری از مفسران، از ظنّ خود یار قرآن شده‏اند» ؛
29. همیشه بر این گمان باشید که خواننده شما، آدمی بی‏حوصله و پر از مشکل و مسئله است. بنابراین چنان باید نوشت که سرشار از تنوع، تغییر ذائقه و شیرین‏کاری است. در هر نوشته، به طریقی ویژه می‏توان تغییر ذائقه داد و ایجاد تنوع کرد. مطالعه آثار برجسته و ممتاز، دست شما را برای تنوع آفرینی باز می‏کند؛
30. چنان بنویسید که گویی در حالِ گفت‏وگویید، نه سخنرانی یا قرائت بخشنامه‏های رسمی.

بی‌تردید باز نمودن راهی برای نگارش ضابطه‌مند و سپس معرفی و ارایه توانمندی نو قلمان به جامعه ملی و فراملی از سوی مسئولین جشنواره پایان‌بخش راه نیست؛ بلکه عزمی جدی، خلوص نیت، مطالعه و دانش‌افزایی و آشنایی نونگاران با سبک‌های گوناگون نویسندگی و بهره‌گیری از تجارب و نگاره‌های مؤلفان نام آشنا ؛ می‌تواند عاملی مهم در خلق آثار نوپدید و جلب اعتماد عمومی به نوقلمان نواندیش و نوآور حوزوی باشد؛ همانان که با بکارگیری توصیه‌های پیش گفته طرحی نو در می‌افکنند و همسو با نیازهای جامعه هدف در سطوح کودکان و نوجوانان، جوانان و آحاد جامعه اسلامی خلق اثر می‌نمایند و امید و انتظاری که رهبر فرزانه انقلاب در بیانیه گام دوم ازجوانان انقلابی این مرز و بوم به تصویر کشیدند را به منصه ظهور می‌نشانند تا گامی بردارند هرچند کوچک اما اساسی و مهم بسوی تحقق تمدن نوین اسلامی و دست‌یابی به مدینه فاضله مهدوی (عج)... إن‌شاءالله



 



نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




عنوان
    
              
 
پوستر جشنواره

آموزش مقاله‌نویسی

تماس با ما

جشنواره‌های استانی
پیوندها
 

 

 

 

 

 


.:  سايت رسمی جشنواره علامه حلّی(ره)  :.

.:  قم ـ صندوق پستی 3433-37185               تلفن: 37255890-025  (داخلی 595)  :.