آیین اختتامیه مرحله استانی هفدهمین دوره جشنواره علامه حلی(ره) در سیستان و بلوچستان صبح روز دوشنبه 4 آبان 1405 در سالن اجتماعات مدرسه علمیه امام جعفر صادق(ع) زاهدان برگزار شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی محامی، نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان در این مراسم با اشاره به مأموریت‌های حوزه‌های علمیه در تربیت نیروهای کارآمد و مهذب، بر ضرورت تقویت فعالیت‌های علمی و پژوهشی برای استخراج نظامات از مبانی دینی و ایفای نقش مؤثر حوزه در عرصه‌های اجتماعی تأکید کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین هادی رمضانی، مدیر حوزه علمیه سیستان و بلوچستان نیز با اشاره به رشد سه‌برابری مقالات راه‌یافته از استان به مرحله کشوری جشنواره علامه حلی و راه‌یابی 66 مقاله از طلاب به این مرحله، این موفقیت را جلوه‌ای از ظرفیت ارزشمند علمی و پژوهشی طلاب استان دانست و بر ضرورت حمایت و تقویت استعدادهای علمی و قرآنی طلاب برای درخشش بیشتر در عرصه‌های ملی تأکید کرد.
در این دوره از جشنواره، 630 اثر در قالب مقاله، کتاب، تحقیق پایانی و پایان‌نامه از سوی طلاب و اساتید استان تدوین و به دبیرخانه جشنواره استانی ارائه شده بود که از این تعداد، 66 اثر به عناوان برگزیده استانی تقدیر و برای رقابت در مرحله کشوری معرفی شد.
مشروح بیانات سخنرانان این مراسم به نقل از خبرگزاری حوزه:
حوزه‌های علمیه باید در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی نقش‌آفرین باشند
حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی محامی، نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان، در این مراسم با اشاره به روند رو به رشد فعالیت‌های حوزه‌های علمیه استان و قدردانی از تلاش استادان، مدیران و دست‌اندرکاران این مجموعه‌ها اظهار داشت: گزارش‌های ارائه‌شده امیدوارکننده است، اما تا رسیدن به جایگاه شایسته و بایسته فاصله زیادی وجود دارد و کارهای انجام‌نشده فراوانی پیش روی ماست.
وی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های موجود افزود: پیشرفت‌های حاصل‌شده باید زمینه امیدواری و تلاش بیشتر را فراهم کند طلبه باید به توانایی خود برای پیشرفت باور داشته باشد و استادان نیز برای راهنمایی و تربیت علمی او تلاش کنند. همچنین، سخت‌گیری علمی و اصلاح مستمر آثار پژوهشی می‌تواند به ارتقای کیفیت کار طلاب منجر شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین محامی کاربردی بودن پژوهش‌های حوزوی و توجه به نیازهای واقعی جامعه را ضروری دانست و تصریح کرد: عمر استاد و طلبه ارزشمند است؛ بنابراین پژوهش باید به حل مشکلات، رفع نیازها و پاسخ‌گویی به مسائل واقعی منجر شود و پژوهشی که نویسنده و دیگران از آن بهره‌ای نبرند، به هدف مورد انتظار دست نمی‌یابد؛ ازاین‌رو، انتخاب دقیق موضوعات پژوهشی اهمیت فراوانی دارد.
نماینده ولی‌فقیه در سیستان‌وبلوچستان با اشاره به تأکیدات امام شهید درباره مأموریت‌های حوزه‌های علمیه اظهار داشت: حوزه باید به‌عنوان مرکز علمی با تخصص‌های مشخص فعالیت کند، نیروهای کارآمد و مهذب تربیت کند، زمینه حضور مؤثر آنان را در عرصه‌های اجتماعی و مبارزه با استکبار فراهم آورد و در استخراج نظامات از مبانی دینی و شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی نقش‌آفرین باشد.
وی بررسی میزان تحقق این مأموریت‌ها را از موضوعات مهم پژوهش‌های حوزوی دانست و افزود: باید عملکرد حوزه‌های علمیه استان و مدارس مختلف، از نظر سطح علمی طلاب، آشنایی با معارف اسلامی، تعهد و اخلاق، حضور در عرصه‌های اجتماعی و آمادگی برای ایفای مسئولیت‌ها ارزیابی شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین محامی ادامه داد: شناسایی نقاط قوت و ضعف مدارس علمیه، بررسی دلایل کاستی‌ها و ارائه راهکارهای عملی برای رفع آن‌ها ضروری است و صرف بیان اینکه حوزه‌ها رو به رشد هستند، کافی نیست؛ بلکه باید ظرفیت‌های موجود، اقدامات انجام‌نشده و راه‌های رسیدن به وضعیت مطلوب مشخص شود.
وی با تأکید بر ضرورت ارزیابی مستمر عملکرد گفت: همان‌گونه که هر فرد باید عملکرد خود را محاسبه کند، مجموعه‌های علمی نیز به ارزیابی جمعی نیاز دارند تا کاستی‌ها شناسایی و راهکارهای مناسب برای بهبود فعالیت‌ها ارائه شود.
نماینده ولی‌فقیه در سیستان‌وبلوچستان از مسئولان، مدیران، استادان و طلاب خواست با همکاری یکدیگر، پژوهش‌های جامعی درباره عملکرد مدارس علمیه استان و میزان تحقق مأموریت‌های حوزه‌ها انجام دهند و این اقدام را در راستای رهنمودهای امام شهید دنبال کنند.
وی با اشاره به اهمیت پیام امام شهید درباره حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: این پیام حاصل تأمل، تجربه و صرف وقت فراوان است و باید با برگزاری جلسات علمی و پژوهشی، مفاد آن بررسی و بر اساس ارزیابی وضعیت موجود، برای تقویت نقاط قوت و رفع ضعف‌ها برنامه‌ریزی شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین محامی در بخش دیگری از سخنان خود، پژوهش‌های مقارن را به‌ویژه در استان سیستان‌وبلوچستان با حضور شیعه و اهل‌سنت حائز اهمیت دانست و اظهار داشت: مقایسه دیدگاه‌های شیعه و اهل‌سنت، نگاه پژوهشگر را گسترش می‌دهد و دامنه مخاطبان و میزان اثرگذاری آثار علمی را افزایش می‌دهد.
وی افزود: پژوهشگر باید ضمن تبیین و دفاع علمی از دیدگاه خود، آرای دیگران را نیز بررسی و با استدلال روشن، دیدگاه برگزیده را تبیین کند. این رویکرد به شناخت دقیق‌تر مسائل و روشن شدن نقاط اشتراک و اختلاف دیدگاه‌ها کمک می‌کند.
نماینده ولی‌فقیه در سیستان‌وبلوچستان در پایان با تأکید بر برنامه‌ریزی دقیق در فعالیت‌های علمی و پژوهشی گفت: طلبه باید در کنار تحصیل و مطالعه درسی، برای پژوهش و سایر وظایف خود برنامه‌ریزی کند و از زمان و توانایی‌هایش به بهترین شکل بهره ببرد.
فرهنگ پژوهش در مدارس علمیه سیستان‌وبلوچستان تقویت شده است
حجت‌الاسلام والمسلمین هادی رمضانی، مدیر حوزه علمیه سیستان و بلوچستان نیز در سحنانی ضمن تسلیت ایام شهادت و سوگواری اهل‌بیت(ع)، یاد و خاطره امام شهدا، شهدای انقلاب اسلامی، شهدای روحانیت و شهدای استان را گرامی داشت و از حضور مسئولان نهادهای حوزوی و نمایندگی مقام معظم رهبری در دستگاه‌های اجرایی، حکومتی و نظامی استان قدردانی کرد.
وی در تشریح روند برگزاری جشنواره علامه حلی اظهار کرد: در این دوره از جشنواره، 630 اثر علمی در موضوعات مختلف علمی از جمله اخلاق و تربیت، مهدویت، عقاید، علم و تاریخ، فقه، اصول و مباحث سیاسی از سوی طلاب و اساتید تدوین و به دبیرخانه جشنواره ارائه شد.
مدیر حوزه علمیه سیستان و بلوچستان با اشاره به مراحل ارزیابی آثار افزود: مقالات ابتدا در مرحله مدرسه‌ای از نظر ساختار و محتوا بررسی می‌شوند و آثار واجد شرایط به مرحله استانی راه می‌یابند، در مرحله استانی نیز ارزیابی اجمالی و تفصیلی انجام می‌شود و مقالاتی که امتیاز لازم را کسب کنند، برای حضور در مرحله کشوری معرفی خواهند شد.
وی ادامه داد: از مقالات ارائه شده در مدارس، 231 مقاله به مرحله استانی راه یافت و در نهایت، 66 اثر از استان برای رقابت در مرحله کشوری معرفی شد؛ در حالی که در دوره قبلی جشنواره، حدود 22 تا 23 اثر از استان به مرحله کشوری راه یافته بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین رمضانی این افزایش را نشانه رشد فعالیت‌های پژوهشی در مدارس علمیه دانست و خاطرنشان کرد: در سال‌های اخیر، با افزایش اهتمام اساتید و مدیران مدارس، فرهنگ پژوهش در حوزه‌های علمیه استان تقویت شده است و فعالیت‌هایی همچون تحقیقات ضمن آموزش و راه‌اندازی نشریات مدرسه‌ای نیز توسعه یافته است.
وی با بیان اینکه با وجود پیشرفت‌های صورت‌گرفته، همچنان تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله وجود دارد، تصریح کرد: باید زمینه‌ای فراهم شود تا فعالیت‌های پژوهشی طلاب در جریان آموزش، به مقالات علمی قابل ارائه در جشنواره‌ها تبدیل شود. در همین راستا، تلاش می‌کنیم ظرفیت‌های پژوهشی مدارس را بیش از گذشته فعال کنیم.
مدیر حوزه علمیه سیستان‌وبلوچستان همچنین از برنامه‌ریزی برای حضور در جشنواره نشریات مراکز مدیریت حوزه‌های علمیه خبر داد و گفت: در سال‌های گذشته، طلاب استان در جشنواره علامه حلی موفق به کسب رتبه‌های مختلف شده‌اند و در برخی دوره‌ها نیز دبیرخانه استانی در شمار دبیرخانه‌های برتر کشور قرار گرفته است. امیدواریم این روند در دوره‌های آینده نیز ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به آغاز فرایند ثبت آثار در دوره نوزدهم جشنواره علامه حلی اظهار کرد: تاکنون 313 مقاله در این دوره ثبت شده است، اما برخی مدارس و طلاب از فرصت بارگذاری آثار استفاده نکرده‌اند. در تلاش هستیم با پیگیری‌های لازم، فرصت دیگری برای ثبت مقالات فراهم شود تا طلاب بیشتری بتوانند در این رقابت علمی حضور پیدا کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین رمضانی از برگزاری برنامه‌های علمی و پژوهشی دیگر در استان نیز خبر داد و گفت: همایش بین‌المللی «مهدویت و مقاومت» و پیش‌همایش کنگره بین‌المللی اندیشه‌های قرآنی مقام معظم رهبری از جمله برنامه‌هایی است که با هدف توسعه فعالیت‌های علمی و پژوهشی در دستور کار قرار دارد و زمان دقیق برگزاری آن‌ها پس از هماهنگی‌های لازم اعلام خواهد شد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر ضرورت تقویت فعالیت‌های قرآنی در مدارس علمیه استان، اظهار کرد: طلاب استان ظرفیت‌های ارزشمندی دارند و باید این باور در میان آنان تقویت شود که می‌توانند در عرصه پژوهش، قرآن و علوم دینی به موفقیت‌های بیشتری دست یابند.
مدیر حوزه علمیه سیستان‌وبلوچستان با اشاره به ضرورت ارتقای سطح قرائت و فهم قرآن کریم در میان طلاب افزود: هدف ما این است که طلبه پس از پایان پایه نخست تحصیلی، علاوه بر توانایی صحیح‌خوانی قرآن، با مفاهیم و معارف آیات الهی نیز آشنا باشد و در سطوح مختلف تحصیلی، ارتباط عمیق‌تری با قرآن برقرار کند.
وی با اعلام شعار قرآنی امسال حوزه علمیه استان با عنوان «هر طلبه، حافظ یک جزء قرآن» بیان کرد: حفظ یک جزء قرآن کریم، گام نخست در برنامه‌ریزی برای تقویت انس طلاب با کلام وحی است و انتظار داریم مدیران مدارس با جدیت این طرح را دنبال کنند تا در پایان سال تحصیلی، طلاب تحت پوشش برنامه‌های آموزشی استان به این هدف دست یابند.
حجت‌الاسلام والمسلمین رمضانی با تأکید بر اینکه حفظ قرآن باید همراه با فهم و تدبر در آیات باشد، ادامه داد: برنامه ما تنها حفظ الفاظ قرآن نیست، بلکه آشنایی با مفاهیم و معارف قرآنی نیز در این مسیر اهمیت دارد.
وی با اشاره به برخی تجربه‌های موفق مدارس علمیه استان در عرصه قرآن و پژوهش خاطرنشان کرد: تجربه مدارس نشان داده است که با برنامه‌ریزی و اهتمام مدیران و اساتید، می‌توان توانمندی‌های علمی و قرآنی طلاب را ارتقا داد. در برخی مدارس، طلاب موفق شده‌اند چندین جزء قرآن کریم را حفظ کنند و در زمینه پژوهش‌های موضوعی قرآن نیز به توانمندی‌های قابل توجهی دست یابند.
مدیر حوزه علمیه سیستان‌وبلوچستان در پایان تأکید کرد: با استمرار برنامه‌ریزی، حمایت از استعدادهای طلاب و تقویت فعالیت‌های پژوهشی و قرآنی، می‌توان زمینه حضور مؤثرتر طلاب استان را در عرصه‌های علمی کشور فراهم کرد و ظرفیت‌های حوزه‌های علمیه سیستان‌وبلوچستان را بیش از پیش به نمایش گذاشت.
